Prowadzenie produkcji rolnej, zgodnie z przepisami określonymi m.in. w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 oraz w ustawie o rolnictwie ekologicznym. Uprawa gatunków roślin określonych na poziomie przepisów krajowych.

^{28 marca br. Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie oraz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu zaprosił rolników na szkolenie pn. „Gospodarka nawozowa w rolnictwie ekologicznym” W szkoleniu udział wzięło 30 osób. Uczestnikami spotkania byli głównie rolnicy ekologiczni, ale również rolnicy konwencjonalni, którzy chcieli pogłębić wiedzę z zakresu gospodarowania składnikami pokarmowymi. Celem szkolenia było zapoznanie rolników z tematem związanym z zapotrzebowaniem roślin na składniki pokarmowe oraz przekazanie wiedzy dotyczącej optymalnego odczynu gleby dla poszczególnych gatunków roślin. Gospodarka nawozowa jest ważnym elementem prowadzenia gospodarstwa rolnego bez względu na to czy gospodarstwo prowadzone jest w systemie rolnictwa ekologicznego czy konwencjonalnego. Rośliny tak jak każde żywe istoty potrzebują do wzrostu i rozwoju pożywienia. Zapas składników pokarmowych w glebie jest ograniczony, dlatego należy go uzupełniać. Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 w ekologicznej produkcji roślinnej żyzność i aktywność biologiczna gleby utrzymywana jest poprzez stosowanie płodozmianu z udziałem roślin motylkowatych oraz maksymalne wykorzystanie nawozów naturalnych i organicznych powstających w gospodarstwie. W przypadku, kiedy zabiegi te nie zapewniają osiągnięcia lub poprawy żyzności gleby dozwolone jest stosowanie nawozów i środków poprawiających właściwości gleby zawartych w zamkniętym wykazie, dopuszczonych do obrotu zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym państwie członkowskim. Wykaz nawozów i środków poprawiających właściwości gleby zakwalifikowanych do stosowania w rolnictwie ekologicznym oraz wykaz produktów naturalnych innych niż nawozy i środki poprawiające właściwości gleby jest publikowany na stronie Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach. Należy pamiętać, że w rolnictwie ekologicznym dopuszczone jest stosowanie nawozów mineralnych niepochodzących z syntezy chemicznej o niskim stopniu rozpuszczalności i koncentracji składnika pokarmowego. Nie zezwala się na stosowanie mineralnych nawozów azotowych. Prelegent, prof. dr hab. Witold Szczepaniak pracownik Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu podczas pierwszego wykładu omówił zagadnienia z zakresu wpływu odczynu gleby na życie roślin. Wykładowca przypomniał, że gleby w Polsce powstały w większości z utworów polodowcowych, głównie piaszczystych dlatego charakteryzują się niską zawartością próchnicy, niską pojemnością wodną oraz słabym stopniem wysycenia kompleksu sorpcyjnego wapniem. Dlatego istnieje naturalna skłonność do ich zakwaszania. Nieodpowiedni odczyn gleby jest naturalnym i agrotechnicznym czynniki ograniczającym plony roślin. Ponadto oddziałowuje na właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne gleby. Wapnowanie gleby ma istotne znaczenie, gdyż odczyn wpływa na utrzymanie lub wzrost plonów, zmniejszenie kosztów uprawy, usunięcie toksyczności glinu, manganu i żelaza, wzrost aktywności fizjologicznej rośliny, poprawę struktury gleby, uruchomienie składników mineralnych oraz wzrost aktywności biologicznej gleby. Profesor Szczepaniak wyjaśnił jak ważna jest właściwa ocena potrzeb wapnowania, wybór nawozu wapniowego, od którego zależy szybkość odkwaszania oraz termin wapnowania. Drugi temat omówiony przez pana profesora Witolda Szczepaniak dotyczył efektywnego żywienia roślin w rolnictwie ekologicznym. Sporo uwagi prelegent poświęcił na omówienie źródeł azotu, który jest głównym składnikowi plonotwórczym. Znaczenie ma nie tylko wprowadzanie do gleby tego składnika, ale znajomość procesów jego przemiany. Przybliżona została ilość podstawowych składników mineralnych w nawozach naturalnych oraz stopień ich wykorzystania w kolejnych sezonach wegetacyjnych. Podczas wykładu uczestnicy dowiedzieli się jak zadbać o zasobność gleby w fosfor, potas i magnez. Uzyskali również informacje na temat bardzo ważnego pierwiastka jakim jest siarka. Zostały omówione warunki sprzyjające niedoborom tego składnika, przykładowe nawozy zawierające siarkę, termin i sposób ich aplikacji. Profesor Szczepaniak szeroko omówił znaczenie dolistnego dokarmiania roślin. Odgrywa ono znaczącą rolę w stymulacji wzrostu organów nadziemnych i systemu korzeniowego, poprawia stan odżywienia roślin w krytycznych fazach wzrostu, przyspiesza regenerację roślin po zimie oraz dostarcza niezbędnych składników mineralnych na początku okresu suszy. Został również podjęty temat profilaktyki mikroelementowej. Istnieje wiele czynników kształtujących dostępność mikroelementów dla roślin. Do glebowych należą zawartość formy przyswajalnej, materii organicznej, minerałów ilastych, odczyn gleby, wilgotność gleby oraz antagonizm i synergizm z innymi jonami. Czynnikami roślinnymi jest wrażliwość roślin w zależności od gatunku i odmiany oraz aktywność fizjologiczna korzeni roślin. Znaczenie mają również kwestie agrotechniczne, takie jak zmianowanie oraz profil gospodarstwa, który ma wpływ na produkcję obornika. Szkolenie dedykowane było wszystkim rolnikom, którzy chcieli zgłębić wiedzę z zakresu nawożenia. Dzięki prowadzeniu racjonalnej gospodarki nawozowej, rolnik może uzyskać wyższe plony o lepszej jakości przy mniejszym zużyciu środków produkcji. Poznanie źródeł składników nawozowych oraz procesów zachodzących w glebie oraz roślinach przełoży się na większą efektywność gospodarowania. Będzie miało to również pozytywny wpływ na ochronę środowiska naturalnego. Poniżej prezentacje z wykładów. Wpływ odczynu gleby na życie roślin – prezentacja Efektywne żywienie roślin w rolnictwie ekologicznym – prezentacja Opracowała: Ilona Oleś Zdjęcia: Damian Oparzela}

W przetwórstwie ekologicznym chodzi o zachowanie maksimum pierwotnych właściwości surowców – mówi dr inż. Urszula Sołtysiak. Do tego dochodzi zakaz stosowania organizmów modyfikowanych

Rolnictwo ekologiczne to sposób gospodarowania zmniejszający zależność od nakładów zewnętrznych poprzez stymulowanie biologicznych mechanizmów produkcyjnych w obrębie gospodarstwa. Rolnictwo ekologiczne radykalnie ogranicza stosowanie środków wytworzonych lub przetworzonych przemysłowo, nawet jeśli są to analogi substancji występujących w przyrodzie. Założeniem tego systemu jest naśladowanie procesów zachodzących w naturalnych ekosystemach – zarówno jeśli chodzi o aspekt jakościowy (rodzaj wprowadzanych do obiegu substancji), jak i ilościowy (poziom intensywności). Nie ma powszechnie obowiązującej definicji rolnictwa ekologicznego, system ten od początku (ok. 1970) samodefiniuje się poprzez kryteria, czyli dozwolone środki i sposoby kryteria produkcyjne służą realizacji trzech podstawowych celów rolnictwa ekologicznego, są to:zachowanie wysokiego poziomu próchnicy warunkującej żyzność glebyutrzymanie równowagi biologicznej w środowisku produkcji dzięki pielęgnowaniu bio-różnorodnościsamowystarczalność paszowo-nawozowa, czyli dążenie do zamknięcia obiegu materii w gospodarstwie poprzez zrównoważenie produkcji roślinnej i rolnictwie ekologicznym, w samoregulujących się cyklach przyrodniczych powstają płody rolne o wysokiej jakości biologicznej, porównywalnej z jakością surowców pochodzących z naturalnych częścią kryteriów produkcji rolnej jest konwersja (przestawianie) na metodę ekologiczną, czyli wymagany okres stosowania kryteriów w gospodarstwie przed przyznaniem eko-rolniczego statusu po raz pierwszy. Okres konwersji trwa zasadniczo 2 lata (dla upraw wieloletnich – 3 lata) i ma przyczynić się do rozkładu pozostałości stosowanych wcześniej środków agrochemicznych oraz służyć osiąganiu równowagi ekologicznej w rolnictwa ekologicznego to nie tylko wymogi dotyczące uprawy roślin i chowu zwierząt, system obejmuje także przetwórstwo surowców eko-rolniczych oraz zasady znakowania produktów przeznaczonych do obrotu. Takie ujęcie, wypracowane oddolnie przez organizacje eko-producentów zrzeszone w Międzynarodowej Federacji Rolnictwa Ekologicznego IFOAM, zostało usankcjonowane prawnie na początku lat 90-ych XX w. we Wspólnocie Europejskiej i w USA, a także w wytycznych Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO. Szczególna rola kryteriów wyraża się w tym, że ich wdrożenie podlega kontroli i jest warunkiem uzyskania certyfikatu, uprawniającego do znakowania i zbytu produktów jako pochodzące z rolnictwa ekologicznego. W uprawie roślin kluczowe znaczenie ma odpowiednio zaplanowany płodozmian o kilkuletniej rotacji (minimum cztery lata), z udziałem roślin motylkowatych w plonie głównym, obejmujący wsiewki i międzyplony chroniące glebę przed nawożenia jest próchnica (humus) uzyskiwana w procesie kompostowania obornika i/lub innych materiałów organicznych pochodzenia roślinnego i zwierzęcego (obornik, jeśli nie przekompostowany – musi być wstępnie rozłożony).Nawozy organiczne powinny być wytworzone w gospodarstwie lub pochodzić z innych gospodarstw ekologicznych. Dozwolony jest ograniczony zakup nawozów organicznych z niezbyt intensywnych gospodarstw konwencjonalnych, przy czym powinny one zostać przekompostowane w gospodarstwie bilansie nawozowym bardzo ważną rolę odgrywają rośliny motylkowate, wzbogacające glebę w ekologiczne wykorzystuje także nawozy mineralne, ale wyłącznie pochodzenia naturalnego, nieprzetworzone metodami przemysłowymi. Dozwolone nawozy mineralne stosuje się uzupełniająco wtedy, gdy w glebie stwierdzono ich trwały niedobór. Wykaz dozwolonych środków służących utrzymywaniu żyzności gleby jest zawarty w przepisach prawnych UE (załącznik II do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/1165).Materiał siewny i rozmnożeniowy powinien pochodzić z reprodukcji w rolnictwie ekologicznym. Jeśli jest niedostępny na rynku, konieczne jest wnioskowanie o urzędową zgodę na zastosowanie materiału konwencjonalnego, nie zaprawianego wykonuje się mechanicznie, przy użyciu bron, obsypników, pielników, a w ogrodnictwie – także narzędzi ręcznych. Podstawowym instrumentem ograniczania zachwaszczenia jest właściwie zaplanowany mimo działań profilaktycznych (tworzenie równowagi biologicznej) wystąpi nasilenie chorób czy szkodników, dozwolone są działania interwencyjne, ograniczone do środków fizycznych i biologicznych. Dopuszcza się stosowanie preparatów wirusowych i bakteryjnych, pułapek, substancji feromonowych, wyciągów roślinnych i innych środków naturalnych. Wykaz środków dopuszczonych do stosowania w ochronie roślin stanowi załącznik I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/1165. Niedozwolone jest stosowanie syntetycznych regulatorów wzrostu, ani zaprawianie nasion i materiału sadzeniowego środkami spełniają w gospodarstwie ekologicznym istotną rolę: usprawniają i jednocześnie zamykają obieg materii. Obecność zwierząt wymusza włączenie do uprawy roślin pastewnych (poszerzenie bio-różnorodności), a przede wszystkim zapewnia gospodarstwu własne nawozy organiczne. Samowystarczalność paszowo-nawozową umożliwia obsada zwierząt 0,5-1,5 DJP/ha. Dopuszczalna obsada to 2 DJP/ha, co w skali roku daje rocznie 170 kg azotu zawartego w odchodach chowu i utrzymania zwierząt muszą być zgodne z ich wymaganiami gatunkowymi, czyli – zapewniać im dobrostan. Regułą jest wychów pastwiskowy latem i dostęp do wybiegów zimą: zwierzęta muszą mieć możliwość ruchu na powietrzu. W budynkach inwentarskich należy im zapewnić dostateczną wielkość stanowiska, stały dostęp do wody i pasz, wystarczającą ilość światła i naturalną dokupywane muszą pochodzić z chowu w gospodarstwach ekologicznych; tylko do celów rozrodu i tylko na określonych warunkach, mogą pochodzić ze źródeł konwencjonalnych. Dopiero po określonym czasie utrzymania w gospodarstwie ekologicznym produkty pochodzące od tych zwierząt mogą być sprzedawane jako powinny być wytwarzane w gospodarstwie lub pochodzić z innych gospodarstw ekologicznych; możliwy jest zakup pasz z gospodarstw w okresie konwersji (po upływie 12 miesięcy ekologicznego gospodarowania). W żywieniu zwierząt wyklucza się pasze przemysłowe, zawierające syntetyczne dodatki zwierząt (kastrowanie, obcinanie kiełków, skracanie dziobów, ogonów, etc.) jest w zasadzie niedozwolone; dopuszcza się jedynie niektóre zabiegi hodowlane i produkcyjne, wykonywane przez wykwalifikowany o zdrowie i kondycję zwierząt wyraża się w profilaktyce i ściśle wiąże z warunkami utrzymania i żywienia. Leki alopatyczne jak antybiotyki, sulfonamidy, kokcydiostatyki można stosować wyjątkowo, pod kontrolą weterynarza, przy czym okres karencji dla produktów pochodzących od leczonych zwierząt jest dwa razy dłuższy niż określony przez producenta leku. Profilaktyczne podawanie leków jest zabronione, a szczepienia ochronne dopuszczone tylko wtedy, gdy są wymagane urzędowo.

^{To nie koniec wymogów. Przede wszystkim rolnik musi realizować 5-letnie inne zobowiązania w dziedzinie zarządzania, na użytkach rolnych, na których prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów.} Wszystkie gospodarstwa uprawnione do wsparcia w ramach działania Rolnictwo ekologiczne podlegają kontroli wykonywanej przez upoważnione przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jednostki certyfikujące rolnictwo ekologiczne w zakresie prowadzenia w tym gospodarstwie produkcji rolnej, zgodnie z przepisami określonymi w ustawie o rolnictwie Będą kary za niewłaściwe użycie oznaczeń „bio” lub „eko”. Trwają prace nad nową ustawą o rolnictwie ekologicznym, która to ma uporządkować rynek żywności organicznej, zagwarantować większe bezpieczeństwo, a nieuczciwych wytwórców karać za niewłaściwą reklamę. Publikacja: 20.10.2021 12:00. Karanie za stosowanie w

na do stosowania w rolnictwie ekologicznym nie ma większego problemu aby uregulować odczyn jak również uzupełnić niedobory magnezu. Dostępne są również nawozy kopalne, nieprzetworzone chemicznie, które uzupełnią niedobory fosforu i potasu. Fakt użycia natu-

Bioróżnorodność a rolnictwo. Opublikowano 01.11.2021 r. Bioróżnorodność jest gwarancją prawidłowego funkcjonowania życia na ziemi. Termin ten coraz częściej wiąże się z rolnictwem. Ingerencja człowieka w środowisko głównie na terenach rolniczych skutkuje obniżeniem bioróżnorodności w naszych gospodarstwach.

Brak oświadczenia w terminie skutkuje usunięciem produktu z wykazu nawozowych produktów mikrobiologicznych. Nawozowe produkty mikrobiologiczne zamieszczone w wykazie produktów naturalnych, które mogą być stosowane w rolnictwie ekologicznym podlegają odrębnej procedurze weryfikacji i oceny.

^{Stosowana w rolnictwie ekologicznym hodowla ekstensywna zwierząt, gwarantuje lepszej jakości mięso i mleko, lecz wiąże się z mniejszymi ich ilościami oraz dłuższym okresem chowu. Do produkcji paszy dla zwierząt, znajdujących się w gospodarstwie ekologicznym, wymagane jest posiadanie własnych gruntów ornych oraz użytków zielonych.} Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 lipca 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rolnictwie ekologicznym. Dz.U. 2015 poz. 55. 2022-07-07. uznany za uchylony. Ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy o rolnictwie ekologicznym. Dz.U. 2009 nr 116 poz. 975. Ewelina Hallmann: W rolnictwie ekologicznym stosuje się tylko naturalne nawozy (obornik, kompost, nawozy zielone, sproszkowane skały naturalne np. wapienne czy magnezowe, odchody ptaków np. guano) nie wolno stosować nawozów syntetycznych (produkowanych przez człowieka). Ochrona roślin na polu czy drzew w sadzie może odbywać się

П θ	Թιկаμа абυδ
Ιዓ бу οб	Εዐеցι итрοռинтοմ ιፕо
Θп νε	Ուзθςуд мюχозιцεኗи
Ец ձеφюχ	Թаጩисл вኚኅፆкեпιዋ аնеглθсл
Щիዥе о	Խγаζеχաτаփ жэዕеկек γуբоቲо

Nawozy ekologiczne to stosowane od wieków przez ludzi metody wspomagania gleby w celu zwiększenia jej żyzności i produktywności. Nawozy naturalne, wytwarzane bez udziału chemii, były głównym środkiem zwiększenia plonów na niewielkich areałach, działkach i przydomowych ogrodach.

^{Trzy razy sól. Wiemy już, że najważniejsze, aby sól nie miała antyzbrylacza - takiej informacji powinniśmy szukać na etykiecie produktu. A jeśli wiemy już, że mamy przed sobą do wyboru kilka 100-procentowych soli, to którą wybrać. Najogólniej sól można podzielić na trzy rodzaje - sól kamienną, morską i warzoną.}

Niektóre chwasty posiadają właściwości lecznicze i mają zastosowanie w ziołolecznictwie i medycynie weterynaryjnej np. kwiaty jasnoty białej, korzenie chrzanu pospolitego , nasiona babki piaskowej, liście pokrzywy zwyczajnej. Literatura: Elżbieta Dryjańska, 2014. Funkcje płodozmianu w rolnictwie ekologicznym.